6 Mart 2025 tarihinde, Avrupa Birliği’nin 27 üye ülkesi liderleri, kıtadaki savunma ve güvenlik tehditlerine karşı acil bir zirve için Brüksel’de toplandı. Bu zirve, transatlantik ittifaklarının geleceği ve Avrupa’nın savunma stratejilerinin yeniden gözden geçirilmesi gereken kritik bir dönemde düzenlendi.
Zirvenin önemli bir tetikleyicisi, ABD dış politikasındaki son değişiklik oldu. Başkan Donald Trump yönetiminin, Ukrayna’ya askeri yardımları ve istihbarat paylaşımını askıya alma kararı, Avrupa liderlerinde ABD desteğinin güvenilirliğine yönelik endişelere yol açtı. Bu adım, hem Kiev ile ilişkileri zorlaştırdı hem de Avrupa ülkelerini savunma stratejilerini yeniden değerlendirmeye itti.
Başkan Trump, Ukrayna’nın Rusya ile müzakerelere başlaması gerektiğini öne sürerek, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’i, Rusya ile görüşmelerde bulunmazsa “Üçüncü Dünya Savaşı’nı başlatma riskiyle” tehdit etti. Bu tutum, Avrupa müttefiklerini tedirgin ederken, Rusya’ya yönelik ABD’nin potansiyel tavizleri hakkında soru işaretleri oluşturdu.
Bu gelişmeler üzerine, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “ReArm Europe” adlı büyük bir savunma planını açıkladı. Bu girişim, Avrupa’nın savunma kapasitesini artırmak için 800 milyar Euro’ya kadar kaynak mobilize etmeyi hedefliyor. Plan, üye ülkelerin savunma harcamalarını artırmalarına olanak tanıyan AB bütçe kurallarının askıya alınması, ortak savunma projeleri için 150 milyar Euro kredi sağlanması, özel sermayenin savunma yatırımlarına yönlendirilmesi gibi birkaç önemli bileşenden oluşuyor.
Başkan von der Leyen, Avrupa’nın güvenlik durumunu “açık ve mevcut bir tehlike” olarak nitelendirerek bu girişimin aciliyetine dikkat çekti.
*Ukrayna’nın Egemenliği Konusunda Birleşik Tutum*
Zirve boyunca, AB liderleri Ukrayna’nın egemenliği ve toprak bütünlüğü konusundaki güçlü desteklerini yinelediler. Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Ukrayna’nın barış görüşmelerinde dikte edilen bir anlaşmayla karşılaşmaması gerektiğinin altını çizerek, ülkenin egemenliğini koruyan adil bir çözüm önerdi. Hava ve deniz operasyonlarında ateşkeslerin sağlanması, Ukrayna’nın altyapısının korunması ve esir takası gibi önlemleri barış için atılacak adımlar olarak sıraladı.
Polonya Başbakanı Donald Tusk, Avrupa’nın Rusya’ya karşı hem askeri hem de ekonomik olarak mücadele etme kapasitesine vurgu yaptı. Avrupa’nın, Rusya’dan daha hızlı ve etkili bir şekilde silahlanması gerektiğini belirterek stratejik bir silahlanma yarışının önemine dikkat çekti.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Avrupa’nın desteği için minnettarlığını dile getirerek, dayanışmanın önemine vurgu yaptı. Avrupa ülkelerinin, Ukrayna’nın savunma çabalarını destekleyerek kalıcı bir barışın sağlanmasında kritik rol oynadığını belirtti.