ABD ile Ermenistan, Türkiye’de Zengezur Koridoru olarak bilinen Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu (TRIPP) projesi kapsamında yeni bir uygulama çerçevesi üzerinde anlaştı. Anlaşma, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan tarafından 13 Ocak’ta Washington’da imzalandı.
Anlaşmaya göre, koridorun inşası ve işletilmesi için “TRIPP Geliştirme Şirketi” kurulacak. Şirket hisselerinin ilk aşamada yüzde 74’ü ABD’ye, yüzde 26’sı ise Ermenistan’a ait olacak. İlerleyen yıllarda Ermenistan’ın payının yüzde 49’a çıkarılması ve şirketin işletme süresinin 50 yıl daha uzatılması planlanıyor.
TRIPP projesi, Azerbaycan ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında Ermenistan üzerinden kara ve demiryolu bağlantısı kurulmasını hedefliyor. Belirlenen güzergâhta demiryolu ve karayolu altyapısının inşası ve geliştirilmesinden TRIPP Geliştirme Şirketi sorumlu olacak. Şirkete, Ermenistan’ın desteğiyle ilk etapta 49 yıllık geliştirme hakkı tanınacak.
Çerçeve anlaşmada, koridorun geçtiği alanlarda Ermenistan’ın egemenliğinin “mutlak ve tartışmaya kapalı” olduğu özellikle vurgulandı. Bu kapsamda, bölgede Ermenistan yasaları geçerli olacak ve güvenlik Ermenistan kolluk kuvvetleri tarafından sağlanacak.
ABD’nin projeye dahil olması, özellikle Ermenistan’a yakınlığıyla bilinen İran’da, koridorun kontrolüne ilişkin soru işaretlerine yol açmıştı. Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, daha önce Tahran’a egemenliğin tamamen Ermenistan’da kalacağı yönünde güvence vermişti.
Washington ile Bakü arasında ise TRIPP projesine ilişkin henüz resmi bir anlaşma imzalanmadı. Ancak Rubio ve Mirzoyan’ın anlaşmayı duyurduğu gün, ABD’li bir heyetin Azerbaycanlı yetkililerle projeye dair temaslarda bulunduğu Azerbaycan basınına yansıdı.
Zengezur Koridoru, 2020’deki İkinci Dağlık Karabağ Savaşı sonrası gündeme gelmiş, 2025’te ABD’nin arabuluculuğuyla yeniden hız kazanmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, projeyi bölgesel barış ve ekonomik entegrasyon açısından stratejik bir adım olarak tanımlamıştı.