AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (AGİT/ODIHR), Gürcü Rüyası partisinin 13 Aralık ve 6 Şubat tarihlerinde İdari Suçlar Kanunu, Toplantılar ve Gösteriler Kanunu ile Ceza Kanunu’nda yaptığı değişikliklere ilişkin bir değerlendirme raporu yayımladı.
Raporda, barışçıl toplanma ve ifade özgürlüğünün demokratik toplumun temel değerlerinden biri olduğu vurgulanarak, devletin bu hakları ayrımcılık yapmaksızın koruma ve teşvik etme yükümlülüğü bulunduğu belirtildi. ODIHR, yeni düzenlemelerin, uzun hapis cezaları, ağır para cezaları ve idari yaptırımlar getirerek toplanma ve ifade özgürlüğünü kısıtladığını ifade etti.
Yeni Yasal Düzenlemeler ve Eleştiriler
ODIHR, özellikle şu düzenlemelere dikkat çekti:
• Spontan toplantılar için bildirim zorunluluğu,
• Kapalı alanlarda toplantı yapmanın yasaklanması,
• Yüzü maske veya başka yollarla kapatmanın yasaklanması,
• Geçici yapılar kurmanın yasaklanması,
• Ağır idari ve cezai yaptırımların uygulanması.
Bu düzenlemelerin uluslararası insan hakları standartlarına uygun olmadığını belirten ODIHR, özellikle barışçıl toplanma hakkını ihlal edecek ölçüde orantısız cezaların kaldırılması gerektiğini vurguladı.
Öneriler ve Çağrılar
ODIHR, Gürcistan hükümetine, yeni düzenlemeleri gözden geçirme ve uluslararası standartlara uyum sağlama çağrısında bulundu. Raporda şu öneriler yer aldı:
• Toplantı düzenleyicilerine yüklenen aşırı sorumlulukların kaldırılması,
• Toplantıların yasaklanmasına ilişkin gerekçelerin daraltılması,
• Orantısız para cezalarının azaltılması,
• İdari gözetim uygulamasının kaldırılması,
• Barışçıl toplantıların dağıtılması için yalnızca ciddi ve kanıtlanmış şiddet tehditlerinin gerekçe gösterilmesi.
AGİT/ODIHR, Gürcistan Kamu Savunucusu’nun (Ombudsman) yasal değişikliklerin gözden geçirilmesi yönündeki talebini memnuniyetle karşıladığını açıkladı.
Yeni yasal düzenlemeler, 3 Şubat 2025’te Parlamento’ya sunulmuş ve 6 Şubat’ta hızlandırılmış bir şekilde kabul edilmişti. ODIHR, bu sürecin yeterli istişare yapılmadan ilerlediğini ve demokratik standartlara uygun olmadığını belirtti. Gürcistan hükümetinin, ODIHR’nin önerilerini dikkate alıp almayacağı merak konusu.