Güney Kafkasya’da uzun yıllardır süren çatışma, Ermenistan ve Azerbaycan arasında imzalanması beklenen tarihi bir barış anlaşmasıyla sona eriyor. Taraflar, “Ermenistan ve Azerbaycan Cumhuriyetleri Arasında Barış ve Devletlerarası İlişkilerin Kurulmasına Dair Anlaşma” başlıklı belge üzerinde anlaşmaya vardı. Anlaşma, iki ülke arasındaki on yıllık savaşları ve çatışmaları sonlandırma potansiyeline sahip.
Ermenistan, Azerbaycan’ın teklifini kabul etmeye hazır olduğunu belirtiyor. Bu, Ermenistan anayasasında yapılacak bir değişiklikle Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünü tanımasını içerecek. Bu durum, Bakü için Dağlık Karabağ’ı Azerbaycan’ın bir parçası olarak kabul etmek anlamına geliyor.
Dağlık Karabağ, yıllardır iki ülke arasında anlaşmazlık konusu olmuş, bu nedenle onlarca yıl süren silahlı çatışmalar yaşanmıştı. 1988’de başlayan çatışmalar, binlerce can kaybına yol açtı ve bölgedeki birçok insan iç göçmen durumuna düştü. 2020’deki 44 günlük savaşta Azerbaycan, Ermenistan’ın desteğiyle etnik Ermenilerin kontrolündeki toprakları geri almıştı. Bu çatışma, Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya arasında imzalanan üçlü anlaşmayla son bulmuştu.
Gürcistan, çatışmaların sona ermesinde arabulucu olarak önemli bir rol oynadı. Gürcistan’ın arabuluculuğunda, Azerbaycan ve Ermenistan arasında esir değişimi anlaşması sağlandı. Ermenistan, Azerbaycan’a eski mayınlı alanların haritalarını teslim etti ve Azerbaycan, 15 savaş esirini Ermenistan’a geri verdi.
Ancak, 2022 yılında, 44 günlük barış döneminin ardından, Azerbaycan ve Ermenistan arasında yeniden silahlı çatışmalar başladı. 2023’te Azerbaycan, Karabağ üzerinde tam kontrol sağladığını açıkladı.
Bugün, 13 Mart itibarıyla Ermenistan ve Azerbaycan, uzun süredir müzakerelerini sürdürdükleri barış anlaşması üzerinde nihai anlaşmaya vardı. Anlaşma, bölgede kalıcı barışı sağlamayı amaçlıyor. Ancak, anlaşmada Azerbaycan’ın yıllardır talep ettiği “Zangezur koridoru”na yer verilmediği bildirildi.
Gürcistan, arabuluculuk rolü nedeniyle uluslararası takdir topladı. Dışişleri Bakanlığı, bu barış anlaşmasının, bölgede kalıcı barış ve istikrara giden tarihi bir adım olduğunu belirtti.