Gürcistan’da Un ve Buğday İthalatı Nasıl Değişti?

Bu yılın Ocak-Mart döneminde Gürcistan, 15.5 milyon ABD doları değerinde, 63.326 ton buğday ve meslin (buğday-çavdar karışımı) satın aldı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre değer bazında %2,6, miktar bazında ise %3 oranında artış gösteriyor.

Una gelince, ithalat değer olarak %39,2 azalarak 2.8 milyon ABD dolarına, miktar olarak ise %50 düşerek 9.247 tona geriledi. Ana ithalatçı ülke her zamanki gibi Rusya olmaya devam ediyor.

Un ithalatındaki bu düşüşün ana nedeni, Gürcistan hükümetinin yerli buğday üreticilerini ve yerel değirmenleri desteklemek amacıyla un ithalatına uyguladığı vergi oldu. Bu vergi, 2023 yılının Haziran ayında yürürlüğe girdi ve başlangıçta ton başına 50 lira olarak belirlenmişti. Daha sonra, 10 Ekim 2023’ten itibaren bu rakam ton başına 250 liraya yükseltildi. Yetkililer ve sektör temsilcilerine göre, bu vergi düzenlemesi, Rusya’nın buğdaya gümrük vergisi uygulamaya başlaması ve bunun sonucunda un ithalatında yaşanan dramatik artış nedeniyle gerekli görülmüştü. O dönemde Un Üreticileri Derneği, bu verginin piyasada eşit rekabet koşulları sağlayacağını savunmuştu.

Öte yandan, geçmişte Gürcistan’ın en büyük buğday tedarikçisi olan Rusya’nın yerini bu yıl kısmen Kazakistan aldı. Kazakistan hükümetinin ihracat sırasında taşımacılık giderlerini sübvanse etmesi, Gürcistan’a Kazak buğdayının ithalatını kolaylaştırdı.

*2025 yılında Gürcistan’ın buğday ithalatında öne çıkan ülkeler:*
– Rusya: 10.6 milyon ABD doları değerinde 42.089 ton,
– Kazakistan: 4.8 milyon ABD doları değerinde 21.236 ton,
– ABD: 2.100 dolar değerinde 500 kilogram.

Geçen yılın aynı döneminde Gürcistan’ın Kazakistan’dan hiç buğday ithal etmediği de belirtiliyor.

*2025 yılında Gürcistan’ın un ithalatında öne çıkan ülkeler:*
– Rusya: 2.4 milyon ABD doları değerinde 8.557 ton,
– Türkiye: 889 bin ABD doları değerinde 536.9 ton,
– İtalya: 111.7 bin ABD doları değerinde 95.2 ton,
– Belarus: 11.3 bin ABD doları değerinde 24.7 ton,
– Fransa: 8.8 bin ABD doları değerinde 5.2 ton,
– Litvanya: 8.5 bin ABD doları değerinde 25 ton.

Hatırlatmak gerekir ki, un, arpa ve kepek ithalatına uygulanan vergi, son olarak 1 Nisan’da süresiz olarak uzatıldı. 28 Şubat tarihli kararname uyarınca, 200 kilogramı aşan unun serbest dolaşıma girişi sırasında her kilogram için 0.30 lira, yani ton başına 250 lira vergi uygulanıyor. Arpa ve kepek içinse bu vergi kilogram başına 0.20 lira, yani ton başına 200 lira olarak belirlendi.