ABD Başkanı’nın aldığı yeni kararla, Çin hariç tüm ülkelere uygulanan gümrük vergileri 90 gün süreyle askıya alındı. Karar, küresel ticaret savaşında tansiyonu düşürme amacı taşıyor. Washington bu süreyi müzakere ortamı yaratmak için kullanmak istiyor. Ancak Çin’in tepkisi sert oldu: Pekin, Amerikan ürünlerine yönelik ithalat vergilerini %84’ten %125’e yükseltti.
Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki gerginlik tırmanırken, ABD’nin 47. Başkanı Donald Trump, bir yandan Çin’e yönelik sert eleştirilerde bulunurken, diğer yandan anlaşma umudunu da dile getiriyor. Ancak Trump’ın ticaret politikaları şu ana kadar beklenen sonucu vermiş değil.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in Pekin’e resmi ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, ülkesinin “sonuna kadar mücadele edeceğini” duyurdu. “Çin korkmuyor” ifadelerini kullanan Şi, Avrupa Birliği’ni de ABD’nin “tek taraflı zorbalığına” karşı ortak direnişe çağırdı. Ancak AB’nin şimdilik bu çağrıya temkinli yaklaştığı ve 90 günlük arayı Washington’la müzakereler için değerlendireceği bildiriliyor.
Bu gelişmeler, küresel piyasalarda derin etkiler yarattı. Ekonomistler süreci “yeni bir küresel ticaret savaşı” olarak tanımlıyor. Özellikle ABD merkezli teknoloji devleri, uygulanan gümrük vergilerinden ağır darbe aldı. Son dönemde 651 milyar dolarlık değer kaybı yaşayan Apple, bu zararın başlıca örneği olarak öne çıkıyor.
“Muhteşem Yedili” olarak bilinen önde gelen Amerikan teknoloji şirketleri de ciddi zararlar yaşarken, bu durum Trump yönetiminin dikkatinden kaçmadı. ABD Başkanı’nın son kararıyla, akıllı telefonlar, bilgisayarlar ve diğer elektronik cihazlar gümrük vergisinden muaf tutuldu.
Peki, başka istisnalar da gelebilir mi? Ekonomistler, sürecin dinamik yapısı nedeniyle hiçbir olasılığı dışlamıyor. Ticaret savaşlarının seyrini, önümüzdeki 90 gün içinde gerçekleşecek diplomatik temaslar belirleyecek gibi görünüyor.