ABD Başkanı Donald Trump, bu hafta gerçekleştirdiği dört günlük Orta Doğu turu kapsamında Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni ziyaret etti. Turun amacı; ekonomik, askerî ve diplomatik iş birlikleri yoluyla ABD’nin bölgeyle ilişkilerini güçlendirmekti. Trump, bu hedefe büyük ölçüde ulaştı.
Tur, 13-14 Mayıs tarihlerinde Suudi Arabistan’la başladı. Trump, Kral Salman ve ülkenin fiili yöneticisi Veliaht Prens Muhammed bin Salman ile bir araya geldi. Görüşmelerde güvenlik, bölgesel çatışmalar ve ekonomik iş birliği ele alındı. Taraflar, 142 milyar dolar değerinde bir askerî anlaşma imzaladı. Bu kapsamda Suudi Arabistan, ABD’den savaş uçakları, füzeler ve insansız hava araçları dahil olmak üzere son teknoloji silah sistemleri alacak. Bu, iki ülke arasında bugüne dek imzalanan en büyük askerî anlaşma olarak kayıtlara geçti.
Ayrıca Suudi Arabistan, ABD’de enerji, teknoloji, sağlık ve altyapı alanlarını kapsayan toplam 600 milyar dolarlık yatırım paketini duyurdu. Bu yatırımlar arasında, DataVolt şirketinin 20 milyar dolarlık yapay zekâ veri merkezi projesi dikkat çekiyor. Nvidia ve diğer Amerikan firmalarıyla yapılacak iş birlikleri de teknoloji dünyasında yankı uyandırdı.
Trump, 14-15 Mayıs tarihlerinde Katar’a geçti ve Emir Tamim bin Hamad Al Thani ile görüştü. Görüşmelerin sonucunda, Qatar Airways’in yüzlerce Boeing uçağı satın almasını içeren ve toplam değeri 200 milyar doları bulan anlaşmalar yapıldı. Ayrıca, Raytheon ve General Atomics gibi Amerikan firmalarının Katar’a modern silah sistemleri tedarik etmesini öngören 42 milyar dolarlık bir savunma anlaşması da imzalandı. Trump’a, Katar yönetimi tarafından 400 milyon dolar değerinde özel bir uçak hediye edildi; bu uçak, “uçan Beyaz Saray”a dönüştürülerek başkanlık seyahatlerinde kullanılacak.
Turun son ayağı 15-16 Mayıs tarihlerinde Birleşik Arap Emirlikleri oldu. Trump, Abu Dabi’de BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed Al Nahyan ile görüştü. Bu temaslar sonucunda taraflar, yapay zekâ ve teknolojik yenilikleri kapsayan 1 trilyon 400 milyar dolarlık bir yatırım planı açıkladı. Proje, devasa bir AI kampüsü ve veri merkezi kurulmasını içeriyor. Etihad Airways ile Boeing arasında da 14.5 milyar dolarlık, 28 uçaklık anlaşma imzalandı.
Trump, ziyareti sırasında Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şaraa ile de bir araya geldi. Bu, ABD ile Suriye liderleri arasında son 25 yılda yapılan ilk üst düzey görüşme olarak tarihe geçti. Görüşmede, ABD’nin Suriye’ye uyguladığı yaptırımların kaldırılması konusu ele alındı. Bu gelişme, bölgedeki jeopolitik dengelerin değişebileceğine işaret ediyor.
Trump’ın Orta Doğu ziyareti, ABD’nin bölgedeki etkisini pekiştirdi. 47. Başkan Trump, “Amerika her zaman ve her yerde ilk sırada olacak” sözünü bir kez daha hayata geçirmeye kararlı olduğunu gösterdi.