Uluslararası Para Fonu (IMF) heyeti, Alejandro Hajdenberg’in liderliğinde Gürcistan’da çalışmalara başladı. Ziyaret kapsamında heyet, hükümetin finans bakanı Lasha Khutsishvili ile ilk toplantısını gerçekleştirdi. Maliye Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, bu misyon IMF’nin tüzüğünün IV. maddesi uyarınca yürütülen danışmanlık çerçevesinde gerçekleşiyor.
Misyonun amacı, Gürcistan’ın makroekonomik durumunu, ülkenin mali ve para politikalarını değerlendirmektir. Bakan Khutsishvili, toplantıda ekonomideki mevcut durumu, 2025 yılı bütçe uygulama göstergelerini ve orta vadeli projeksiyonları heyete aktardı.
Toplantıya Maliye Bakan Yardımcıları Giorgi Kakauridze, Ekaterine Guntzadze ve Makroekonomik Analiz ve Maliye Politikası Planlama Dairesi Başkanı Vakhtang Chalafeik’rishvili de katıldı.
Hatırlanacağı üzere, IMF destekli program 2023 yılında askıya alınmış olup, resmi olarak bu yılın Haziran ayında sona erecektir. Şu ana kadar Gürcistan hükümeti ile IMF arasında yeni bir program anlaşması için görüşmeler yapılmamaktadır. IMF’nin 280 milyon dolarlık programının askıya alınması 2023 Eylül ayında duyurulmuştu.
Program, ekonomik reformlara ve yükümlülüklerin yerine getirilmesine bağlıydı. Programın ilk iki incelemesi başarıyla onaylanmış, ancak 2023 Şubat ayında meclise sunulan Merkez Bankası yasası tasarısı, programın devamını riske atmıştı. Tasarı, Merkez Bankası’nın 9 üyeli yönetiminde ilk başkan yardımcısı pozisyonu oluşturuyordu. Bu düzenlemeye hem Merkez Bankası hem de IMF karşı çıkmıştı. Tasarı, 23 Şubat’ta Gürcistan Cumhurbaşkanı Salome Zurabişvili tarafından veto edilmişti. Meclis ise vetoyu aşmayı tercih etmemişti.
Merkez Bankası yasasında değişiklik yapılması sorunlu olmuştu çünkü IMF ile imzalanan mutabakat gereği, hükümet programla ilgili önemli yasal değişiklikleri IMF ile görüşmeden yapmamalıdır. Ancak Merkez Bankası yönetimiyle ilgili yasa maddesi tam da IMF’nin haberi olmadan değiştirilmişti.
2023 Mayıs’ta hâlâ meclisin vetoya uğramış yasayı yeniden ele almayacağı umuluyordu ve böylece programın ikinci incelemesi IMF yönetim kurulunda onaylanacaktı. Ancak 13 Haziran 2023’te meclis vetoyu aşarak yeni yasayı kabul etti ve 22 Haziran’da Natia Turnava, yeni yasanın gereği olarak Merkez Bankası Başkan Yardımcısı ve Başkan Vekili seçildi. IMF’nin endişeleri 2023 Eylül’de daha da arttı; o dönemde Turnava’nın uluslararası yaptırımların uygulanmasına dair özel düzenlemeler yapması eleştirilmişti.
Bir diğer önemli konu ise devlet işletmelerinin reformu idi. IMF, yasa tasarısında 2022 sonunda IMF katılımıyla hazırlanan stratejiyi yansıtacak bir modelin bulunmasını istiyordu. IMF için özellikle üç konu kritik önemdeydi. Bunlar; devlet işletmelerinin ortaklık statüsünün Maliye Bakanlığı’na verilmesi ve Maliye Bakanlığı tarafından mali risklerin sürekli izlenmesi, ayrıca devlet işletmelerinin özel sektörle rekabetinin sınırlandırılmasıydı.
DOLAR
EURO
RUBLE
MANAT
LİRA
