Avrupa’daki sivil toplum kuruluşları, Avrupa Birliği’nden sağlanan fonların geleceği konusunda endişeli. Politico tarafından yayımlanan makaleye göre, Brüksel’deki STK’lar, AB hibe sisteminde artan şeffaflık taleplerinin, ABD’de Donald Trump döneminde görülen fon kesintilerine benzer bir süreci başlatabileceğinden korkuyor.
Avrupa Birliği her yıl kar amacı gütmeyen kuruluşlara milyarlarca avroluk hibe sağlıyor. Ancak son aylarda, bu fonların lobicilik faaliyetleri için kullanıldığına dair tartışmalar yoğunlaştı. Özellikle muhafazakâr milletvekilleri, STK’ların lobici faaliyetlerini hedef alarak daha sıkı denetim ve sınırlamalar talep ediyor.
Makaleye göre, tartışmalar bu ayın başında Avrupa Komisyonu’nun, bazı STK’ların faaliyetlerinde “uygunsuz lobicilik” unsurlarının bulunduğunu kabul etmesiyle hız kazandı. Ardından gelen Avrupa Sayıştayı raporu, Komisyon’un bu fonların kullanımını yeterince denetlemediği eleştirisini içerdi.
Salı günü, Avrupa Parlamentosu üyeleri, STK’ların fon kullanımında daha fazla şeffaflık sağlanmasına yönelik değişiklikleri kabul etti. Tomas Zdechovsky, Avrupa Parlamentosu’nun Bütçe Kontrol Komitesi’nde yer alan ve değişiklik sürecine öncülük eden isim olarak, “STK’ları kısıtlamak için değil, birlikte şeffaflığı artırmak için buradayız,” açıklamasında bulundu.
Buna rağmen, STK temsilcileri alınan adımların arka planında daha derin bir plan olduğu konusunda uyarıyor. Sivil Toplum Avrupa Direktörü Carlotta Besozzi, yaşananları, “Sivil toplum fonlarına yönelik gelecekteki bir saldırının hazırlığı” olarak nitelendirdi.
Politico’nun aktardığına göre, geçtiğimiz hafta bazı sağlık alanında çalışan STK’lara, bu yıl herhangi bir AB hibesi beklememeleri gerektiği bildirildi. Çevre odaklı bazı STK’lar ise, AB LIFE programı fonuna erişebilmek için dokümanlarındaki savunuculuk faaliyetlerini gizlemek zorunda kaldı.
Artan baskılar ve belirsizlikler, Avrupa’daki sivil toplumun önümüzdeki dönemde hem finansal hem de politik olarak zorlayıcı bir sürece girebileceğini işaret ediyor.