Brent Petrol yeniden yükseliyor: Gürcistan’da gıda fiyatlarını ne bekliyor
Uluslararası piyasalarda petrol fiyatları yeniden artış trendine girdi. Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim ve Orta Doğu’daki çatışmalar, arzı olumsuz etkileyerek fiyatların yükselmesine neden oluyor. Savaş öncesi yaklaşık 70 dolar olan Brent petrol, son dönemde 110 doların üzerine çıktı ve bazı dönemlerde 120 doları gördü.
Küresel arzın önemli bir kısmının geçtiği bu dar boğazdaki aksama, Avrupa’dan Asya’ya kadar geniş bir coğrafyada enerji maliyetlerini artırdı. Bu durum yalnızca yakıt fiyatlarını değil, birçok sektörü doğrudan etkiliyor.
Gürcistan gibi tamamen ithalata bağımlı ülkelerde etkiler daha hızlı hissediliyor. Ülkede yakıt fiyatlarını belirleyen iki ana unsur öne çıkıyor: uluslararası fiyat göstergesi (Platts) ve ulusal para biriminin döviz kuru. Artan maliyetler nedeniyle akaryakıt fiyatlarında ciddi yükseliş yaşandı.
Verilere göre:
– ham petrol yaklaşık %60 arttı
– benzin fiyatı %54 yükseldi
– dizel fiyatı %64 arttı
Mart ayından itibaren Gürcistan’da:
– regular ve premium yakıt yaklaşık %16 arttı
– süper yakıt %13 yükseldi
– dizel fiyatı ise %33 gibi daha sert bir artış gösterdi
Şirket temsilcileri, mevcut stoklarla fiyat artışını bir süre sınırlamaya çalıştıklarını ancak maliyet baskısının kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Ortalama stok süresinin yaklaşık 30 gün olduğu ifade ediliyor.
Yakıt fiyatlarındaki artışın en önemli yansıması ise gıda fiyatlarında görülüyor. Çünkü:
– iç lojistik maliyetleri artıyor
– uluslararası taşımacılık pahalanıyor
– üretim maliyetleri yükseliyor
Distribütörler, mevcut seviyelerin korunması halinde gıda fiyatlarında yeni artışların kaçınılmaz olacağını belirtiyor. Gürcistan’ın ithalata bağımlı yapısı nedeniyle dış kaynaklı her maliyet artışı doğrudan tüketici fiyatlarına yansıyor.
Gürcistan Ulusal İstatistik Ofisi verilerine göre mart ayında gıda fiyatları zaten yaklaşık %7 artmış durumda. Uzmanlar, petrol fiyatlarında istikrar sağlanmazsa önümüzdeki aylarda enflasyonun daha da yükselebileceğini öngörüyor.
Sonuç olarak, enerji fiyatlarındaki artış zincirleme etki yaratarak taşımadan üretime, oradan da raf fiyatlarına kadar tüm süreci etkiliyor. Mevcut koşullar devam ederse, Gürcistan’da gıda fiyatlarında yukarı yönlü baskının sürmesi bekleniyor.