2025 yılına yaklaşırken, Gürcistan ekonomisi 2024 yılının 10 aylık verilerine göre %10 büyüme gösterse de, yıl sonu ve gelecek yıl için tahminler belirsiz. Ekonomistlere göre, bu belirsizliğin başlıca nedeni, ülkedeki politik kriz ve Batı ile ilişkilerin kötüleşmesidir. Özellikle, 2023’ün bahar aylarından itibaren yaşanan gerilimler, ekonomik beklentilere olumsuz yansıdı.
Rusya İle İlişkiler ve İç Politika Gerilimi
Politik gerilim, hükümetin “Rusya kanunu” olarak bilinen yasa tasarısını parlamentoya sunmasıyla başladı. Ardından, 2023 yılında yapılan seçimlerin sonuçlarına dair iç ve dış politikada yaşanan tartışmalar daha da büyüdü. Hükümetin Avrupa Birliği’ne katılım müzakerelerini 2028 yılına ertelemesi kararı, halkın büyük tepkisini çekti. Bu karar, başkent Tiflis’te başlayan ve ülke çapına yayılan protestolarla karşılandı.
Protestoların ardından, hükümetin üst düzey yetkilileri, ABD, Birleşik Krallık, Baltık ülkeleri ve Ukrayna tarafından yaptırım uygulanan kişiler arasında yer aldı. Toplamda 140’tan fazla kişi yaptırımlara tabi tutuldu. Bu kişiler arasında, Gürcistan’ın eski başbakanı Bidzina İvanişvili de bulunuyor. ABD, İvanişvili’yi finansal yaptırımlar listesine alırken, diğer hükümet yetkilileri de seyahat yasaklarıyla karşılaştı.
Dış Yardımlar ve Yatırımlar Düşüyor
Dış ilişkilerdeki bozulma, Gürcistan’ın aldığı uluslararası yardımlara da yansıdı. 2025 yılı için belirlenen bütçede, yurt dışından alınacak hibelerin toplamda 91 milyon lari düşmesi bekleniyor. Özellikle Avrupa Birliği’nden alınacak fonlar önemli ölçüde azalmış durumda. AB, Gürcistan’a verdiği 121 milyon euro tutarındaki üç yıllık hibe desteğini durdurdu. Ayrıca, Almanya da 237 milyon euro değerindeki projeleri askıya aldı.
ABD’nin Yatırım Politikası ve Çin ile İlişkiler
Gürcistan hükümeti, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın tekrar seçilmesi durumunda ilişkilerin iyileşebileceğini umut ediyor. Ancak, Batı ile gerilim devam ederken, Çin ile yapılan işbirlikleri de eleştiriliyor. Özellikle, Rusya’nın yaptırımlarından kaçmak amacıyla Çin ile yapılan anlaşmalar, Batılı ülkeler tarafından olumsuz karşılanıyor. Gürcistan’ın, Anaklia Derin Deniz Limanı projesinin %49’luk hissesini Çinli bir konsorsiyuma vermesi, ABD’nin yaptırım listesinde bulunan bir şirketin desteğini aldığı anlamına geliyor.
Yabancı Yatırımların Azalması
Gürcistan’a yapılan doğrudan yabancı yatırımlar (FDI) 2024 yılı üçüncü çeyreği itibariyle %40 oranında bir azalma gösterdi. 2023 yılında 1.9 milyar dolar olan yabancı yatırımlar, 2024 yılı itibariyle 966 milyon dolara düştü. Bu düşüş, ülkedeki politik belirsizliğin ve Batı ile yaşanan gerilimlerin etkisiyle daha da belirginleşti.
Gelecek Yılın Beklentileri
Gürcistan’ın AB üyeliği süreci de zor bir dönemeçten geçiyor. Almanya’nın dışişleri bakanı, “Gürcistan’daki artan otoriterleşme nedeniyle, AB’nin Gürcistan’ın üyelik sürecini resmen durdurmasını değerlendirmesi gerektiğini” belirtti. Ülkenin geleceği, sadece iç politikaya değil, aynı zamanda Batı ile olan ilişkilerin nasıl gelişeceğine bağlı olarak şekillenecek.
Görünüşe göre, Gürcistan’ın 2025 yılı, hem ekonomik hem de politik olarak belirsizliklerle dolu olacak. Ekonomistlerin ve iş dünyasının beklentileri, bu belirsizliklerin daha da artacağı yönünde.
10/6 Leman
DOLAR
EURO
RUBLE
MANAT
LİRA
