TBC’nin baş ekonomisti tarafından yayımlanan son makroekonomik değerlendirmeye göre, Lari’nin güçlenmesinde dış faktörlerin yanı sıra iç makroekonomik bileşenlerde de iyileşmeler gözlemleniyor. Lari’yi destekleyen üç ana unsur şöyle sıralanıyor: güçlü net döviz girişi, doların küresel zayıflığı ve iç piyasada döviz talebinin göreceli normalleşmesi.
2025’in ilk dört ayında dış ticaret açığının GSYH’ye oranı on yılın en düşük seviyesine geriledi. İhracattaki büyüme otomobil yeniden ihracatı ve değerli metaller gibi yerel sektörlerdeki artışla desteklendi. İthalattaki yavaşlama ise hacim ve fiyatlardaki düşüşten kaynaklandı.
Para transferleri özellikle AB, ABD gibi istikrarlı ülkelerden %11 artış göstererek toplamın %83’ünü oluşturdu. Rusya’dan yapılan transferlerde de olumlu büyüme sürüyor.
Turizm gelirlerindeki artış ise ilk çeyrekte sadece %2,3 oldu, ancak Nisan-Mayıs döneminde turist harcamalarında canlanma gözlendi.
Dolar, ABD ekonomisindeki belirsizlikler nedeniyle partner ülkeler karşısında %7,5 değer kaybetti ve bu durum gelişen piyasaların para birimlerine, özellikle Lari’ye destek sağladı.
İç piyasada döviz talebi azaldı; yurtiçi kişi ve kurumların döviz alımı düştü, Lari mevduatlarında dönüşüm işaretleri belirdi.
Merkez Bankası Mart ayında 102 milyon dolar alım yaptı ve rezervler Nisan sonunda 4,5 milyar dolara yükseldi. Mayıs ayında da müdahalelerin yoğun olması bekleniyor.
TBC ekonomistleri, Lari’deki bu ılımlı güçlenmenin 2024 Kasım’ından beri beklenen senaryoya uygun olduğunu vurguluyor. Enflasyon riskinin henüz artmadığı ve Lari’nin reel efektif kurunun hafifçe değer kaybettiği belirtiliyor. Bu durum, ithalat fiyatlarının yükselme riski ve dolayısıyla Lari’nin güçlenme ihtimalini artırıyor.
Geleceğe dair beklenti ise enflasyon baskıları artarsa, Merkez Bankası rezervlerinin Lari’nin değerini daha da güçlendirebileceği yönünde. Şu an piyasada istikrar hakim ve Lari’nin pozisyonunu iç ve dış faktörler destekliyor.
DOLAR
EURO
RUBLE
MANAT
LİRA
