İran Gerilimi Yakıt Fiyatlarını Uçurdu

İran Gerilimi Yakıt Fiyatlarını Uçurdu

28 Şubat’tan sonra İran’da çatışmanın tırmanması, küresel enerji piyasalarını sert şekilde etkiledi. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda petrol taşımacılığının aksaması, fiyat artışlarının ana nedeni oldu.

Mart sonunda Brent petrol fiyatı varil başına 110 dolara çıkarak 2022 ortasından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Uluslararası Enerji Ajansı, bu krizin modern tarihin en büyük arz kesintilerinden birine dönüşebileceği uyarısında bulundu.

Artış, akaryakıt fiyatlarına da hızla yansıdı. Gelişmekte olan ülkelerde zamlar çok daha sert oldu. Filipinler’de benzin yüzde 71, dizel yüzde 111 artarken, Nijerya’da benzin yüzde 49, dizel yüzde 81 yükseldi.

Gelişmiş ekonomilerde de ciddi artışlar görüldü. Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada’da benzin fiyatları yüzde 25–30, dizel ise yaklaşık yüzde 40 arttı.

Avrupa Birliği genelinde fiyat artışları daha sınırlı olsa da etkili oldu. 30 Mart itibarıyla benzin fiyatları yüzde 14, dizel ise yüzde 30,2 yükseldi. Özellikle dizel piyasası, arz sıkıntısından daha ağır etkilendi. Fransa ve Almanya’da benzin yaklaşık yüzde 17, dizel yüzde 32 artarken; İtalya ve İspanya’da artış daha sınırlı kaldı.

Asya’da ise tablo farklılık gösterdi. Japonya’da artış yüzde 2,5 seviyesinde kalırken, Güney Kore’de benzin yüzde 8, dizel yüzde 15 yükseldi. Çin’de ise fiyat artışı yaklaşık yüzde 10 oldu.

Gürcistan da bu küresel dalgadan etkilendi ve akaryakıt fiyatları hem tüketici piyasasında hem de devlet alımlarında yükseldi.

Enerji Bilgi İdaresi, Brent petrolün önümüzdeki aylarda 95 doların üzerinde kalacağını, yıl sonuna doğru ise fiyatların kademeli olarak düşebileceğini öngörüyor. Ancak bu tahminler, üretimin yeniden artması ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın normale dönmesi gibi belirsiz koşullara bağlı.